Mieren en vulkanen
De Meerfelder Maar in de Eifel
Mieren hebben zich goed aangepast aan verschillende omstandigheden en omgevingen. Het boek ‘Die Flucht der Ameisen‘ van Ulrich Schreiber, geoloog van de Universiteit van Duisburg gaat over het vulkanische gebied de Eifel in Duitsland. In het fictieve verhaal slaan bosmieren op de vlucht voor een naderende vulkaanuitbarsting.
Er zit een kern van waarheid in het verhaal. Uit onderzoek zou gebleken zijn dat de mieren hun nesten in dit gebied bij voorkeur langs breuken in de aardkorst leggen. Wanneer er geologische activiteit plaats vindt, komt kooldioxide vrij. Dit zou de bosmieren er toe aanzetten massaal hun nesten te verlaten. In eerste instantie werd deze theorie van Ulrich niet overgenomen door biologen. De deskundigen hebben hun kritische houding later wel bijgesteld.
Het boek heeft er voor gezorgd dat er aandacht kwam voor het gevaar van dit vulkanisch actieve gebied. De laatste uitbarsting vond 12.900 jaar geleden plaats en de volgende kan in principe ieder moment plaats vinden. In ieder geval worden inwoners van het gebied opgeroepen zorgvuldig met de mieren om te gaan. Ze zouden nog eens jouw leven kunnen redden.
Bosmieren die voor een vulkaan vluchten… Met hun kleine pootjes en de optimale temperatuur van 25 graden hebben ze de mogelijkheid ongeveer 2,5 kilometer per dag af te leggen. Om een potentieel gevaar zoals een vulkaanuitbarsting te ontvluchten moeten ze dus dagen of weken van te voren op de vlucht slaan. Of niet? Op 18 mei 1980 barstte de Mount Saint Helens uit met een enorme explosie en een dodelijke pyroclastische wolk die 57 mensen doodde. Mieren overleefden de ramp, doordat ze veilig in hun ondergrondse nesten zaten. Als zij op de vlucht waren geslagen hadden ze het waarschijnlijk niet overleefd.
Behalve de chemische samenstelling van de lucht reageren mieren ook op de trillingen in de aardkorst denken wetenschappers. Mogelijk kunnen sommige mieren aan de frequentie en kracht van deze bevingen een uitbarsting ‘voorspellen’.
